Zelhem Lambertikerk, Frans programma

19 Aug 2005 - 15:30
19 Aug 2005 - 16:00
Plaats: 
Lambertikerk Zelhem

Eugène Gigout (1844-1925)

  • Grand Chœur Dialogué

Louis James Alfred Lefébure-Wely (1817-1870)

  • Uit: Meditaciones Religiosas (1858, op. 122): Andante

Jehan Alain (1911-1940)

Maurice Duruflé (1902-1986)

Toelichting: De componisten Gigout en Lefébure-Wely schreven werken die echt in hun tijd pasten, en nog steeds buitengewoon plezierig zijn om uit te voeren. Het Grand Chœur Dialogué heeft een dubbelkorige structuur. Het kan worden gespeeld op één orgel, op twee orgels, of met orgel en koperkwintet. In dit geval klinkt elke aanhef op de Trompet van het orgel, en de herhaling op het volle werk.

Het Andante van Lefébure-Wely biedt een melancholische melodie, omspeeld met vrolijke, bijna kitscherige vogelgeluidjes erboven. Het geheel heeft een evenwichtige en voorspelbare structuur.

De uiterst veelbelovende componist en organist Jehan Alain kwam om tijdens gevechten in 1940, het begin van de Tweede Wereldoorlog. Kort tevoren was zijn ‘Litanies’ voltooid, een verdere uitbouw van in een eerder werk, Fantasmagories, al gebruikt materiaal.

De partituur is voorzien van het volgende commentaar: Wanneer de christelijke ziel in de nood geen nieuwe woorden vindt om het medelijden van God af te smeken, herhaalt zij zonder ophouden dezelfde aanroeping met een heftig geloof. De rede bereikt haar grens. Enkel het geloof zet zijn opgang voort.

Het litanie-motief, als eerste onbegeleid gespeeld, is niet aan een vast metrum gebonden maar niettemin erg ritmisch. Volgens het litanie-principe wordt het voortdurend herhaald. De afwisseling van de manualen doet een indruk ontstaan van een voorzang en een herneming ervan door een murmelende menigte. Af en toe verbreedt even het tempo. Het slot klinkt als een extatische schreeuw.

Het slotstuk van dit concert, de Prélude et Fugue van Duruflé, is geschreven ter nagedachtenis aan Jehan Alain. Uit de naam ‘ALAIN’ haalt Duruflé de 5 noten waarop het werk is gebaseerd: ‘A.D.A.A.F.’. Daarnaast klinkt ook het thema van de Litanies door in de prélude van Duruflé. Verder is de Prélude vol impressionistisch penseelwerk, terwijl de Fugue een gestage, bijna klassieke en op Bach lijkende opbouw kent, vol kaleidoscopische harmonieën, uiteindelijk uitmondend in een stralend fortissimo.