Zangdienst en Pinkster-orgelconcert "Veni Creator"

27 Mei 2007 - 19:00
27 Mei 2007 - 21:00
Plaats: 
Lambertikerk Zelhem

Om 19.00 een sing-in, mmv de Lamberticantorij, dan koffie en om 20.00 een Pinkster-orgelconcert.

Toegang gratis (vrije gift bij de uitgang).

Programma orgelconcert:

Johann Sebastian Bach (1685-1750):
* Pièce d’Orgue in G BWV 572
* Trio over “Herr Jesu Christ, dich zu uns wend’” BWV 655

Dieterich Buxtehude (1637-1707):
* Koraalbewerking over “Komm heiliger Geist, Herre Gott”

Wilbert Berendsen (geb. 1971):
* Improvisatie over pinksterliederen

Maurice Duruflé (1902-1986):
* Prélude, Adagio et Choral Varié sur “Veni Creator” opus 4 (1930)

Bach’s “Pièce d’Orgue” (door hemzelf gegeven Franse titel) ontstond na uitgebreide studie van Franse orgelliteratuur. Het bestaat uit een groot “Pleinjeu” dat wordt ingeleid door een lange guirlande van gebroken akkoorden. Het hoofdgedeelte zelf zit vol opgewektheid, maar ook kruidige en soms heftige dissonanten. Tegen het eind valt een lange toonladder op die helemaal onderaan het pedaal wordt ingezet, en dan twee oktaven naar boven toe oprijst.

Op de plek waar je het slotakkoord zou verwachten breekt de muziek plotseling af met een kort aangehouden verminderd akkoord, waarna vanuit dat akkoord “tongen van vuur” (vandaar de keuze van dit werk voor een Pinksterconcert) omhoogschieten, langzaam van kleur veranderend. Dreigende pedaaltonen dalen af tot de lage D, om daar lang een pulserend orgelpunt te vormen, voordat het stuk met een laatste vrolijke guirlande afsluit met een mooi G-akkoord.

Het lied “Herr Jesu Christ dich zu uns wend” (in ons liedboek als gezang 327) past goed bij Pinksteren, en dit prachtige trio in G over deze melodie goed op deze plek in het concert. Het kopmotief van de melodie (do mi sol mi) wordt met de tussennootjes ingevuld door Bach gebruikt als hoofdmotief voor het speelse en verfijnde triospel. Bij een trio hebben de beide handen gelijkwaardige partijen, en wordt de derde stem (de bas) door de voeten op het pedaal gespeeld. Het vereist een absolute beheersing van het instrument om dit werkelijk goed, als drie zelfstandige muzikanten, te laten klinken. Aan het eind van het trio klinkt de liedmelodie helemaal in de bas.

Buxtehudes bewerking over “Komm heiliger Geist, Herre Gott” (gezang 240) is geschreven in een stijl die wij heel gewoon vinden maar die in die tijd heel modern was: elke regel wordt voorgeïmiteerd in de begeleidende stemmen, en klinkt vervolgens in de uitkomende (solistische) stem in langere, maar kunstig versierde, noten.

Voor de improvisatie kunnen liederen worden opgegeven.

Tot slot Duruflé’s meesterstuk over het belangrijkste Pinksterlied (“Veni Creator”, dat zoveel andere liederen inspireerde): de Prélude, Adagio et Choral Varié sur “Veni Creator”.